2006-01-26
Przedawnienie odsetek przy profesjonalnej sprzedaży
dział: prawo cywilne
Przedawnienie odsetek za opóźnienie w płatności należności głównych
Istniejący od lat spór w doktrynie i orzecznictwie o okres, po upływie którego przedawniają się odsetki od należności głównych z tytułu sprzedaży rzeczy lub praw, pozostawał jak dotychczas nierozwiązany. Sąd Najwyższy nie był w tej materii konsekwentny i przyjmował raz okres dwuletni, raz trzyletni. W uchwale z dnia 17 czerwca 2003 r., sygn III CZP 37/03, Sąd Najwyższy stwierdza: "roszczenie o odsetki za opóźnienie w zapłacie ceny wynikającej z umowy sprzedaży zawartej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy przedawnia się z upływem lat dwóch (art. 554 k.c.)". W innych orzeczeniach Sąd Najwyższy uznał, że odsetki stają się wymagalne osobno w każdym dniu opóźnienia i jako świadczenia okresowe przedawniają się – na zasadzie art. 118 k.c. – w terminie lat trzech (por. uchwałę SN z 5 kwietnia 1991 r., sygn. III CZP 20/91, której tezy potwierdza choćby wyrok SN z 23 listopada 2004 r., II CK 175/04).
Wreszcie w uchwale z 26 stycznia 2005, podjętej w siedmioosobowym składzie, Sąd Najwyższy przyjął, że "ustanowiony w art. 118 k.c. termin przedawnienia roszczeń o świadczenia okresowe stosuje się do roszczeń o odsetki za opóźnienie także wtedy, gdy roszczenie główne ulega przedawnieniu w terminie określonym w art. 554 k.c.". Wynika stąd wyraźnie, że odsetki przedawniają się z upływem lat trzech.
Wspomnieć należy jednak o jeszcze jednej tezie wynikającej z przywołanej uchwały SN, mianowicie: "roszczenie o odsetki za opóźnienie przedawnia się jednak najpóźniej z chwilą przedawnienia się roszczenia głównego". Mamy zatem do czynienia ze swego rodzaju zaprzeczeniem "samoistności" odsetek, albowiem z chwilą, gdy roszczenie o zapłatę należności głównej ulega przedawnieniu, przedawniają się wraz z nim roszczenia o odsetki. Oczywiście dotyczy to wyłącznie sytuacji, w której należność główna nie zostanie zapłacona; jeśli dłużnik uiści wierzycielowi dług, wówczas odsetki przedawniają się w terminie trzech lat. Stoję przy tym na stanowisku, że roszczenia o odsetki uzyskują samodzielność względem należności głównej, a co za tym idzie, przedawniają się za każdy dzień z osobna. Pogląd ten potwierdził choćby Sąd Okręgowy w Rzeszowie w wyroku z 18 sierpnia 2005 r. (sygn. akt VI GC 129/05), w którym Kancelaria Prawnicza AMADEUS zastępowała stronę powodową.
**********
art. 118 k.c.: "Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata."
art. 554 k.c.: "Roszczenia z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy, roszczenia rzemieślników z takiego tytułu oraz roszczenia prowadzących gospodarstwa rolne z tytułu sprzedaży płodów rolnych i leśnych przedawniają się z upływem lat dwóch."
(dodał: Hubert Schwarz)
|
strona główna /
publikacje / 
